नुवाकोट बेलकोटका किसानहरू धान काट्न र भित्र्याउन व्यस्त : मौसम र बजारको अनिश्चितताबीच किसान मारमा
नुवाकोट —
नुवाकोटको बेलकोट सहितका विभिन्न गाउँ–टोलका खेतमा अहिले टकटक आवाज गुञ्जिएको छ। किसानहरू बिहान सबेरैदेखि साँझ ढल्केपछि पनि धान चुट्न, काट्न र भित्र्याउन व्यस्त छन्। सिजनको अन्तिम घाम झुल्किँदै गर्दा सबैको मनमा एउटै हतारो छ — “धान बिग्रिनु अघि घरमा सुरक्षित पारौं।”
गत साता लगातार ३ दिन परेको सिमसिमे वर्षाले धेरै ठाउँमा बाला भिजेपछि किसानहरू चिन्तित बनेका छन्। कतिपयले सुकाउने ठाउँ नपाएर खेतकै छेउमा अस्थायी छानो ओढेर धान राखेका छन्, कतिले विद्यालयको मैदान वा सडक छेउमै थ्रेसर चलाइरहेका छन्। बेलकोटको टोल–टोलमा अहिले धुलो र पसिनामै किसानको सिजन चलेको छ।
किसान सुरेश न्यौपाने भन्छन् —
“धेरै पसिना बगाएर उमारेको धान वर्षाले बिग्रेला कि भन्ने डर छ। बजारको अवस्था पनि स्पष्ट छैन, कसलाई बेच्ने, कति मूल्य पाइने भन्ने ठेगानै छैन।”
बजारको अनिश्चितता, सरकारी खरिद ढिलाइ र ढुवानीको असुविधाले किसानको चिन्ता थपिएको छ। खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीले धान खरिदका लागि केही केन्द्र सञ्चालन गर्ने घोषणा गरे पनि नुवाकोटजस्ता पहाडी जिल्लामा खरिद सुरु हुन ढिलाइ भइरहेको किसानहरूको गुनासो छ। कतिपय किसान धान घरमै राखेर सुकाउने ठाउँ र खरिद केन्द्रको पालो पर्खिरहेका छन्।
स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरूले भने प्रदेश र संघीय सरकारसँग समन्वय गरी अस्थायी धान भण्डारण केन्द्र र मोबाइल खरिद टोली सञ्चालन गर्न माग गरेका छन्। बेलकोट नगरपालिकाका कृषि शाखाका अनुसार यस वर्ष वर्षा सामान्य भए पनि ढुवानी र भण्डारण समस्या अझै समाधान हुन सकेको छैन।
बेलकोटकी युवा किसान मञ्जु तामाङ भन्छिन् —
“धान काट्ने बेला मजदुर पनि भेटिँदैन, सबैले आफ्नै खेतमा काम छ। थ्रेसरका लागि लाइन बस्नुपर्छ, बजारमा भाउ घट्ने डर छ। यस्तो बेला किसान नै सबैभन्दा असहाय महसुस गर्छ।”
देशभर अहिले यस्तै स्थिति छ — खेतमा फलाएको फलामै सुनझैँ लाग्ने धान घर भित्र्याउन किसानले घाम, वर्षा र अभावसँग लडिरहेका छन्। धान देशको मुख्य बाली हो, तर किसान अझै पनि सुरक्षा र समर्थनको पर्खाइमै छन्।
यदि सरकारले समयमा खरिद, मूल्य र पूर्वाधार सुनिश्चित गर्न सकेन भने, मेहनती किसानको पसिना फेरि पनि घाटामा परिणत हुनेछ।
अझै पनि खेतमा पसिना झार्दै, धानको बालामा हात चलाउने किसानहरूको आशा एउटै छ —
“अब कम्तीमा यो वर्ष हाम्रो मेहनतको मूल्य मिलोस्।”
📷 फोटो : सुरेश न्यौपाने /
