इन्द्रजात्राको अन्तिम दिन : नेवार सभ्यता र जीवित संस्कृतिको भव्य उत्सव
उपत्यकाको मौलिक नेवार सभ्यता, संस्कृति, परम्परा र धार्मिक आस्थासँग गहिरो रूपमा जोडिएको ऐतिहासिक इन्द्रजात्रा आज अन्तिम दिनमा पुगेको छ।
काठमाडौं – इन्द्रजात्राका क्रममा काठमाडौंका विभिन्न टोल–बस्तीमा परम्परागत बाजागाजा, लाखे नाच, देवदेवीका जात्रा तथा विभिन्न सांस्कृतिक गतिविधि आयोजना हुन्छन्। विशेषगरी जीवित देवी कुमारी, गणेश र भैरवको रथयात्रा इन्द्रजात्राको प्रमुख आकर्षणका रूपमा रहँदै आएको छ।
अन्तिम दिनको विशेष आकर्षणका रूपमा मनाइने नानीचाया जात्रामा कुमारीको रथ तान्ने परम्परा रहँदै आएको छ। परम्परागत विधि, बाजागाजा र सांस्कृतिक प्रस्तुतिसहित अघि बढ्ने रथयात्रामा स्थानीय समुदायसँगै ठूलो संख्यामा श्रद्धालु तथा दर्शकको सहभागिता रहने गर्छ।
नेवार समुदायका लागि इन्द्रजात्रा केवल धार्मिक पर्व मात्र नभई इतिहास, कला, वास्तुकला, संगीत, नृत्य, सामाजिक एकता र पुस्तौँदेखि हस्तान्तरण हुँदै आएको सांस्कृतिक ज्ञानको जीवन्त अभिव्यक्ति पनि हो।
काठमाडौंका ऐतिहासिक टोल तथा गल्लीहरूमा गुञ्जिने धिमे, भुस्या लगायतका परम्परागत बाजाका धुन, लाखे नाचको प्रस्तुति र कुमारीको रथयात्राले इन्द्रजात्राको सांस्कृतिक वैभवलाई अझ जीवन्त बनाउने गर्छ।
आधुनिकता र तीव्र सामाजिक परिवर्तनबीच पनि आफ्ना मौलिक संस्कार, संस्कृति र परम्परालाई निरन्तरता दिँदै नयाँ पुस्ताले यस्ता पर्वमा सक्रिय सहभागिता जनाउनु नेवार सभ्यताको संरक्षण र पुस्तान्तरणका दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिन्छ।
इन्द्रजात्रा काठमाडौंको इतिहास मात्र होइन, आज पनि आफ्नै मौलिक स्वरूपमा बाँचिरहेको नेवार सभ्यता र संस्कृतिको जीवन्त दस्तावेज हो।
📸 तस्बिर/भिडियो : सरुल महर्जन
#इन्द्रजात्रा #नानीचाया #कुमारीजात्रा #नेवारसंस्कृति #नेवारसभ्यता #काठमाडौं #Yenya #IndraJatra
