सिरहा – माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) को निष्पक्षता र विश्वसनीयता कायम राख्ने उद्देश्यले सिरहामा परीक्षा अवधिमा अनियमित कार्यमा प्रयोग गरिएको आरोपमा बरामद गरिएका ४९६ वटा मोबाइल फोन र ५ वटा स्मार्टवाच औपचारिक रूपमा नष्ट गरिएको छ। जिल्ला प्रशासन कार्यालय, सुरक्षा निकाय तथा शिक्षा सम्बन्धी सरोकारवाला निकायहरूको उपस्थितिमा उक्त सामग्रीहरू व्यवस्थापन गरिएको जनाइएको छ।
परीक्षा केन्द्रहरूमा गरिएको निगरानी तथा अनुगमनका क्रममा ती उपकरणहरू विद्यार्थीहरूले चिट चोर्न तथा बाह्य सहयोग लिन प्रयोग गरेको आशंकामा जफत गरिएको थियो। पछिल्लो समय प्रविधिको पहुँचसँगै परीक्षा प्रणालीमा देखिएका चुनौतीहरूलाई मध्यनजर गर्दै सम्बन्धित निकायले शून्य सहनशीलता नीति अनुरूप कडा कदम चालेको बुझिएको छ।
प्रचलित परीक्षा सञ्चालन निर्देशिका तथा नियमावलीअनुसार परीक्षा अवधिमा मोबाइल फोन, स्मार्टवाच लगायतका विद्युतीय उपकरण प्रयोगमा पूर्ण प्रतिबन्ध रहेको छ। सोही व्यवस्थालाई कार्यान्वयन गर्दै जफत गरिएका सामग्रीहरू पुनः प्रयोग हुन नदिन नष्ट गरिएको अधिकारीहरूको भनाइ छ। यसलाई परीक्षा अनुशासन उल्लंघन गर्ने गतिविधिप्रति स्पष्ट सन्देशका रूपमा समेत लिइएको छ।
यद्यपि, यस्तो निर्णयप्रति सार्वजनिक बहस पनि उब्जिएको छ। केहीले परीक्षा प्रणालीको मर्यादा जोगाउन यस्तो कडा कारबाही आवश्यक भएको बताएका छन् भने अर्कोतर्फ राज्यको नियन्त्रणमा आएका उपकरणहरू पूर्ण रूपमा नष्ट गर्नु स्रोत व्यवस्थापनको दृष्टिले उपयुक्त हो वा होइन भन्ने प्रश्न उठाइएको छ। वैकल्पिक रूपमा यस्ता सामग्रीलाई कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी लिलामी, शैक्षिक प्रयोजनमा प्रयोग वा जरिवानासहित व्यवस्थापन गर्न सकिने धारणा पनि व्यक्त गरिएको छ।
यस घटनाले प्रविधिको दुरुपयोग नियन्त्रणमा राज्यको कठोर अडान देखाए पनि दीर्घकालीन समाधानका लागि सचेतना, नैतिक शिक्षा र प्रविधि व्यवस्थापन सँगसँगै अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको छ।
परीक्षामा अनियमिततामा प्रयोग भएका मोबाइल र स्मार्टवाच नष्ट गर्नु—सही कदम हो कि सुधारमुखी वैकल्पिक उपाय अपनाउनु उपयुक्त हुन्थ्यो तपाईलाई के लाग्छ ?
